Jargon Kayması

Jargon (Tanım): Kullanılan ortak dilden ayrı olarak aynı meslek veya topluluktaki insanların kullandığı özel dil veya söz dağarcığı

Yatılılık analizimde, bireylerin yatılılık süreci içerisinde birbirlerinin anlayabildiği, genelde fazlasıyla anlam kaymasına uğramış veya yeni anlamlar yüklenmiş, üçüncü kişilere pek bir şey ifade etmeyen kelime, cümle veya çeşitli cümle gruplarından oluşan özel bir jargon oluşturduklarından bahsetmiştim.

Bizler bir zamanlar o kelimeleri ısrarla kullanırken, bugün sadece eski yatılılar bir araya geldiğimiz zaman o tarzda konuşma, jargon ve kelimeler tekrar canlanıyor, bir bakıma eski günler yad ediliyor, mutlu olunuyor.

Bahsetmek istediğim konu ise özetle, yatılı dönemde bu jargon kendi yaratıcılığımızla, tamamen doğaçlama-birden bire-kendi kendine-o sırada vs.. oluşup dilimize yerleşirken, bugün baktığımda (kendi açımdan), yutup’ta izlenme, feysbukta paylaşılma rekorları kıran videolardan, inci sözlükte beğenilme rekorları kıran laf, söz ve ayarlardan, geniş aile’den dilime pelesenk olan söz gruplarından oluşma bir jargon ve konuşma tarzının dilime (ve daha bir çok insanın diline) yerleşmeye başladığını görüyorum. (hatta yerleşti bile denebilir).

Peki bu durum seni rahatsız mı ediyor? diye sorabilirsiniz, hakkınızdır. Aslında genel olarak baktığımda inanılmaz bir rahatsızlık söz konusu değil, ben gayet eğlenmeye bakıyorum, ama bazen söylediğim şeylere de yabancılaşmıyorum desem doğru olmaz.

Çünkü bu yeni oluşan internet ve sosyal paylaşım ağları destekli jargon kendini çok çabuk yenileyen bir organizma, dolayısıyla tüketimi de üretimi gibi müthiş hızlı. Takibi deseniz hiç kolay değil. Bir sözcük bir müddet kullanılıyor, ağızlara sakız oluyor, tabiri caizse boku çıkıyor. Sonra yenisi bulununca küt diye tedavülden kalkıyor, unutulup gidiyor. Hem de bir daha hatırlanmamacasına.

Aslında fark ettim ki isyanım jargonun popülerleşmesi konusuna sevgili dostlar. Söylediğin kelimenin içerdiği derin manayı hep birlikte sezen bir kitle, (ki bu kitle genelde çoğunluğu oluşturur), ya da referans verdiğin videoyu özetleyen tek kelimeyle herkesin aynı anda hatırlatayıp tebessüm etmesi jargon kelimesinin içini ister istemez biraz boşaltıyormuş gibime geliyor. Kısaca, demek istediğin şeyi ya da olayı nerdeyse herkes anlayınca ne anlamı kalıyor?

Eskiden biri muzipçe gülerek beyleeer dediği zaman anlardık ki o gün okulda yaşadığı matrak bir şeyi paylaşıcak. Kökçüler vardı mesela, bir de gizli kökçüler. Korkulurdu onlardan. Veya ayhanan prosedürü vardı kimsenin başına gelmesini tavsiye etmediğim. Akşamlar ajansı alırdı toto. Seviyimmmi derdik sevgimizi(!) belirtmek için. Biri çok uçunca da hmm bana bi viski. Bir ara ispanyola tırım tırım tım modası çıkmıştı, hala bilmem neden gelir. Eski toynakçılar, insanların arkasından rrüğğaağğğbi diye bağırmayı severdi, ergenlik işte. Gözlerimin içine bak demek okulda sadece bana komik gelir heralde, anısı var boru mu. Dayım basmayınca s*kicem götten demişti birimiz, beni hatırladıkça gülümsetebilen  yegane küfürdür heralde. Alllegori yapılırdı çokça. Sonuçta ışık o çıkmaz’dı (bunu ben yumurtladıydım :), manitizm ekolü'ne kapılanlar hoş karşılanmazdı, karşı manifestolar kaleme alınırdı. Çuçu, kanzur, rağm, henizü eminim ki bir şey ifade etmemiştir. Ya da çokoka, lavaaabo, annesi macur, trrt, ve alaarrrrmaa...Hele bir yanlış anlamazsan kalıbı vardı ki evlere şenlik.Sonuçta ama o zaman çok komikti.

(hepsinin ayrı hikayesi, çıkış noktası var. Merak ettiklerinizi özelden paylaşabilirim :)

Şimdi ise çoğunluğun kullandığı kelimeleri, gerçekten yaşayıp yaşamadığı bile belli olmayan bir adam (çoh iyi de oldu), kamera karşısında biraz fazlaca heyecanlanmış yurdum abisi (çok iyi buldum), sınavda beyni fazla zorlamış sonucunda da yakmış bir abi (beyin bedava), önünde yazılı metin olmayınca saçmalayan kitle partisi lideri (kırk yapar!), muhtemelen yeni aldığı webcami deneyen yurdum ergeni ve onun her yerde karşımıza çıkabilecek yurdum teyzesi formatındaki annesi (salak yemin ederim), komşusunun dükkanını çapulculara karşı canı pahasına savunan kahraman (parasını vercem!), cinlik peşindeki muzip amca (artiz mi?), babası uyuşturucu satıcısı bir ergen (okuyom ben yea), gerçek apaçiler, internette apaçi taklidi yapan cin zekalı yurdum gençleri (inci sözlük), televizyonlarımıza gelmiş belki de en yetenekli ve yaratıcı senaryo yazarı (geniş aile) vs vs... oluşturuyor.

Şikayetçi olmadığımı belirttim daha önce, ama gene de jargonda kendine veya bir kitleye aitlik konusunun önem arz ettiğini düşündüğümü belirterek sözlerimi noktalıyorum sevgili dostlar. Seçim ve yorum sizlerin.

Ben mi? Biraz eski kafalıyım sanırım.